Kılıç Bakımı

Kılıç bakımının asıl amacı çelik yüzeyin paslanmasını veya oksitlenmesini önlemektir. Bu yüzden kılıç üzerindeki bayat yağın alınıp yerine taze yağ sürülmesi gerekir. Aşağıda kılıç bakımı için gerekli araç gereç ve bakımın nasıl yapıldığı anlatılmaktadır.

(i). Araçlar
  • Mekugi-nuki: Kılıcın kabzaya tutunmasını sağlayan bambu pimi (mekugi)  çıkartmaya yarayan bir araç. Genellikle bakır veya bambudan yapılır..
  • Uchiko:  Kılıç yüzeyini temizlemek için kullanacağımız çok ince bileytaşı tozu (30-35g).Bu toz önce adına Yoshino-gami denilen el yapımı japon kağıdı ile paketlenir daha sonra pamuk veya ipek bez ile paketlenir. Bu paket kılıcın üzerine vuruldukça toz kılıcın yüzeyine yayılır.
  • Nuguigami: Yüksek kaliteli ve kalın japon kağıdı. Kılıç yüzeyini silmek için kullanılmadan önce iyice buruşturularak yumuşatılmış olmalıdır. Kılıç yüzeyini silmenin iki amacı vardır; eski yağın silinmesi ve tozun alınması. Kılıcı silmek için bir bez parçası kullanılacaksa önce suyla iyice yıkanmalı ve kurutulmalıdır.
  • Abura: Paslanma önleyici yağ, Choji denilen karanfil yağı.
  • Abura-nuguishi: Yağı kılıç yüzeyine yaymak için kullanılan bir parça kağıt veya bez.
  • Diğer araçlar: Tahta bir çekiç. Gerekirse biraz benzen.
Click Here to Enlarge Image

(ii). Kılıç bakımı

  • Kılıçı yere yatırın kabzayı tutan pimi çıkartın.
  • Kılıcı kınından (sayadan) çıkartın.
  • Kılıcı kabzasından (tsuka) ayırmak için kabzayı sol elinizle kavrayarak kılıcı yukarıya doğru 45 derece açıyla tutun. Sağ yumruğunuzla sol bileğinize bir kaç kez hafifçe vurunuz. Kılıcın kabzanın içinde kalan dil kısmı (Nakago) hafifçe gevşedikten sonra vurma işlemini kılıç kabzadan kendiliğinden gelene kadar tekrarlayın. Kılıç kabzadan yeterince ayrılınca sağ elinizle dili tutarak kılıcı çekebilirsiniz.. Sağ yumruğunuzla Sol bileğinize çok kuvvetli vurmamaya dikkat edin çünkü tanto gibi dili kısa olan kılıçlar aniden fırlayabilir.  Bu yüzden ilk vuruş, dilin kabza içinde ne kadar sıkı olduğunu anlamak için, yavaşça yapılmalıdır. Daha sonraki vuruşların kuvveti duruma göre ayarlanmalıdır. Kılıç kabzadan çıktıktan sonra çıkartmış olduğunuz pimi yerine yerleştirmelisiniz.
 Click Here to Enlarge Image
  • Kılıcın tsuba, seppa ve habaki gibi diğer parçaları da sökülmelidir. Habaki çok sıkıysa bir parça bezle sarıp koruduktan sonra tahta bir çekiçle arkasından (mune) vurularak gevşetilebilir,
  • Silme işlemi için iki parça kağıt gerekmektedir.  İlk kağıtla ön temizlik yapılarak kılıcın üzerindeki eski yağ ve toz silinir. Önce temizleme kağıdı kılıcın arkasında tutulur ve kenarına doğru katlanır. Sonra paşparmak ve işaret parmaklar kılıcın her iki yanında olacak şekilde kağıt üzerinden tutulur. Kılıç en alttan yukarı doğru fazla sıkmadan silinir. Silme kağıdı kılıcın ucuna yaklaştıkça sıkmamaya daha çok dikkat etmelisiniz. En uçta hiçbir baskı veya sürtme uygulamamalısınız. Deneyim kazandıktan sonra slime işlemini hem yukarı hem aşağı doğru yapabilirsiniz.. Kağıt ve parmaklar kesilebileceği için tecrübeliolmayanlar sadece yukarıya doğru silmelidir.

  • Eski yağın kolaylıkla çıkartılamadığı durumlarda benzen veya alkola batırılmış pamuk veya gazlı bezle aynı slime işlemi uygulanabilir.
  • Kılıcın altından başlayarak ucuna doğru hafif vuruşlarla tozlama yapılarak bütün yüzey tozla kaplanır. Sonra kılıç çevrilerek diğer yüzey uçtan aşağı doğru aynı şekilde tozlanır.
  • İkinci kağıt da yukarıda ilk kağıdın kullanılmasında anlatıldığı şekilde kullanılarak kılıç yüzeyindeki toz temizlenir. Eğer hala yağ kaldıysa biraz daha tozlama ve temizleme yapmak gerekir.

  • Kılıç yüzeyi tamamen temizlendiği zaman kılıç yüzeyinde herhangi bir paslanma, çatlak veya başka bir hasar olup olmadığı incelenir. Kılıcın kabzası, habaki ve diğer parçaları takılmadan önce sadece kılıç bıçağı kınına (saya) yerleştirilmelidir. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta kullanılan iki temizleme kağıdının birbirine karıştırılmamasıdır. Kağıtlardan biri ön temizlik diğeri son temizlik için kullanılmalıdır..
  • Temiz yağa bulanmış bir parça kağıt veya bez parçasıyla yağlanarak kılıç bakımı tamamlanmış olur.   .   Kağıt hazır olduğunda kılıç kınından çıkartılır. Kılıç sol elle tutularak daha önce slime işleminde tarif edilen şekilde kılıç yağlanır. Kılıcın tamamen yağlanması sağlamak için bu işlem birkaç kez tekrarlanmalıdır. Temizlerken yapıldığı gibi yağlarken de kılıç ve yağlama kağıdı çok dikkatli tutulmalıdır. Fazla yağın saya içersine akarak sayaya zarar vermemesi için yağlama kağıdında yeterinden fazla yağ olmamalıdır. Yağ kılıcın üzerine ince bir tabaka halinde yayılmalıdır.
  • Kılıcın dil kısmını elle yağlamak iyi bir fikirdir. Ama burada da fazla yağ kalmamasına dikkat edilmelidir.

Click Here to Enlarge Image

  • Habaki’yi yerine yerleştirin ve yavaşça kınına geri koyun. Kabzadaki pimi çıkartın ve kılıcı yavaşça kınından çıkartın. Kılıcı sağ elnizle ve dik bir şekilde tutun, kabzayı diğer elinize alın ve kılıcın dilini kabza içine yerleştirin. Sol elinizle kılıcı kabzasından tutarken sağ elinizin avuç içi ile kabzanın dibine hafif hafif vurarak kılıcın kabza içine iyice yerleşmesini sağlayın. Kılıcın dili kabza içinde doğru yerine yerleşince bambu pimi yerine yerleştirin. Kılıcı sağ elinize alın ve sayaya yerleştirin. Kılıcın dilini kabza içine yerleştirmeden önce tsuba gibi diğer parçaların yerlerine yerleştirilmesi gerektiğini söylemeye gerek yok.
Click Here to Enlarge Image